Ang New Bilibid Prison (NBP) sa Muntinlupa ay kilala bilang isa sa pinakamalupit at pinakamanganib na piitan sa buong Pilipinas, isang lugar kung saan ang mga batas ng labas ay walang bisa at ang kapangyarihan ay idinidikta ng mga pangkat, mga boso, at ng talas ng mga patalim.
Noong dekada 90, ang pambansang atensyon ay natuon sa naturang bilangguan nang ang sikat na action star at binansagang “Bad Boy” ng pelikulang Pilipino na si Robin Padilla ay tuluyang masentensyahan at maipasok sa loob dahil sa kasong illegal possession of firearms.
Sa mga mata ng publiko, ang pananatili ng isang malaking artista sa kulungan ay maaaring puno ng mga pribilehiyo at proteksyon.
Gayunpaman, sa isang eksklusibo at detalyadong pagbabahagi ng isang dating nakabilanggo na nakasama mismo ng aktor sa loob ng mahabang panahon, nabuksan ang isang nakagigimbal at madilim na katotohanan: si Robin Padilla ay hindi naging ligtas sa karahasan, at kamatayan ay muntik na niyang salubungin sa loob ng brigada ng Happy Go Lucky dahil sa biglaang pag-atake ng isang kapwa preso.
Upang maunawaan ang naging kapalaran ng aktor, mahalagang silipin ang kronolohiya ng kanyang pagkakakulong batay sa mga opisyal na rekord at testimonya ng mga nakasaksi.
Ang asunto laban kay Robin Padilla ay unang nagsimula noong taong 1986 matapos itong mahuli sa isang insidente. Dahil sa tindi ng takot sa posibleng kahantungan ng kanyang karera at kalayaan, pinili ng aktor ang magtago at umiwas sa mga otoridad sa huling bahagi ng taong iyon. Subalit pagpasok ng taong 1987, pormal na itinuloy ng pamahalaan ang pag-usad ng kanyang asunto sa korte.
Matapos ang mahabang proseso ng paglilitis na tumagal ng higit sa dalawang taon, pormal na inilabas ang kanyang mabigat na sentensya noong taong 1989. Dahil sa haba ng iginawad na parusa na umabot sa anim na taon at isang araw (6 years and 1 day), si Robin Padilla ay pormal nang ibiniyahe patungo sa New Bilibid Prison sa Muntinlupa upang doon pagsilbihan ang kanyang parusa, isang yugto ng kanyang buhay na tuluyang nagpabago sa kanyang pagkatao.
Sa loob ng New Bilibid Prison, ang buhay ay may sariling kultura at marahas na kalakaran na hindi pamilyar sa mga taong nasa labas. Isa sa mga pinakamalaking usapin sa loob ay ang pagkakaroon ng maraming tattoo sa katawan ng isang bilanggo. Ipinaliwanag ng dating inmate na mayroong maling paniniwala sa labas na kapag ang isang preso ay may maraming tattoo ay awtomatiko itong pinagtitripan o pinaglalaruan sa loob. Ang totoong kalakaran ay nakasalalay sa kung saan nakuha ang mga naturang marka at kung saang alyansa o “pangkat” kabilang ang bilanggo. Kung ang isang tao ay pumasok sa Bilibid na may maraming tattoo ngunit wala siyang kinabibilangang pangkat o proteksyon mula sa mga pinuno, ang kanyang bagsak ay maging isang “basurero” o ang pinakamababang uri ng preso na madalas utusan sa mga pinakamaruruming trabaho tulad ng pagtatapon ng dumi ng tao sa kabilang pasilidad.
Ngunit kung ang isang bilanggo ay may maraming tattoo at kabilang sa isang malakas na pangkat, ang kanyang tapang ay maaaring maging mitsa ng kanyang mabilis na pagsikat sa loob. Sa sandaling mag-utos ang “boso” o ang lider ng brigada na gumawa ng isang marahas na aksyon—tulad ng pag-ako sa isang pagpatay na ginawa ng iba o ang pagtira sa isang kaaway gamit ang matalas na balisong—ang isang tirador na may lakas ng loob na sumunod ay makatatanggap ng mataas na posisyon. Matapos isagawa ang krimen sa loob, ang tirador ay dadaan lamang sa isang linggong parusa sa bartolina, at sa kanyang pagbabalik sa brigada, siya ay pormal nang kikilalanin bilang “Mayor” o isa sa mga pinuno ng selda. Ito ang marupok at mapanganib na mundong ginalawan ni Robin Padilla, kung saan ang buhay ng tao ay may katapat lamang na mabilisang areglo at parusa.
Sa kabila ng kanyang dambuhalang pangalan sa industriya ng pelikula, mariing pinasinungalingan ng saksi na si Robin Padilla ay nakatanggap ng “VIP treatment” o espesyal na pribilehiyo mula sa pamunuan ng Bureau of Corrections (BuCor). Mahigpit na ipinagbabawal sa loob ang pagbibigay ng magandang bahay o marangyang pasilidad para sa mga mayayaman at sikat na personalidad. Nang pumasok ang aktor sa Maximum Security, siya ay pormal na isinama sa brigada ng pangkat na “Happy Go Lucky,” kung saan ang mga bilanggo ay sama-samang natutulog sa mga ordinaryong selda at nagtatrabaho sa paggawa ng mga “karanrakas” o mga katutubong crafts at kasangkapan. Ayon sa kuwento, palibhasa ay kilalang artista, pinili ni Robin ang mamuhay nang simple at makisalamuha sa kanyang mga kapwa bilanggo nang walang anumang ere o pagpapanggap bilang isang sikat na bituin.
Gayunpaman, ang pagiging simple at angkin nitong kasikatan ang siyang muntik nang maging mitsa ng kanyang maagang kamatayan. Isang gabi, habang ang aktor ay nasa loob ng kanyang brigada sa Happy Go Lucky, isang hindi inaasahang insidente ang naganap na nagpatahimik sa buong piitan. Ang isang bilanggo na inilarawan ng saksi bilang isang “buwang” o isang presong may seryosong problema sa pag-iisip at emosyonal na estado ay biglang lumapit kay Robin Padilla. Walang anu-ano, sa gitna ng kawalan ng malinaw na dahilan, tinayuan ng naturang preso ang aktor, mabilis na bumunot ng isang smuggled na matalas na patalim, at lantarang isinaksak ito sa direksyon ni Robin. Sa kabutihang palad, dahil sa kanyang mahabang karanasan bilang isang action star at likas na liksi ng katawan, nagawa ng aktor ang mabilis na umiwas o umilag sa unang damba ng saksak. Subalit sa tindi ng bilis ng pangyayari, hindi lubusang naiwasan ang patalim at tinamaan pa rin si Robin sa bahagi ng kanyang katawan.
Ang madugong tangkang pagpatay na ito ay nagdulot ng malaking alarma sa seguridad ng buong New Bilibid Prison. Matapos malapatan ng lunas ang kanyang natamong sugat, pormal na kinausap ni Robin Padilla ang boso ng brigada upang hilingin ang kanyang agarang paglipat ng pasilidad. Dahil sa tindi ng panganib sa kanyang buhay sa loob ng Happy Go Lucky, nagpasya ang aktor na lumipat sa brigada ng “BM” (Bureau of Muslim) o ang pangkat ng mga bilanggong Muslim. Sa panahong ito, si Robin Padilla ay pormal nang nagwakas sa kanyang dating paniniwala at opisyal na nag-convert bilang isang debotong Muslim, na nagpabago sa kanyang pananaw sa buhay. Ang paglipat na ito ay naging isang malaking proteksyon para sa aktor, dahil ang pangkat ng mga Muslim sa loob ng Bilibid ay kilala sa pagkakaroon ng matinding disiplina, pagkakaisa, at mataas na respeto sa kanilang mga kapatid sa pananampalataya.
Matapos makalipat sa mas ligtas na kapaligiran malapit sa lugar ng “Pilco,” sa ibaba ng brigada kung saan matatagpuan ang mga barberya, si Robin Padilla ay nagsimulang gumawa ng mga makasaysayang hakbang upang baguhin ang kalidad ng buhay ng mga bilanggo. Nakita ng aktor na kulang sa mga kagamitan at pasilidad ang “gym” o ang lugar ng ehersisyo ng mga preso, kaya naman gamit ang kanyang sariling pondo at impluwensya, binili niya ang mga kakulangan, inayos ang buong pasilidad, at pinaganda ang kapaligiran upang maging kapaki-pakinabang sa kalusugan ng lahat. Hindi doon nagtapos ang kanyang pilantropya sa loob; upang maalis ang matinding depresyon, inip, at kalungkutan ng mga bilanggo na madalas maging sanhi ng mga riot at kaguluhan, gumawa si Robin ng isang malaking tablado o entablado sa Pilco. Sa tuwing may mahahalagang okasyon, personal siyang tumatawag at nag-aanyaya ng mga sikat na artista, mang-aawit, at mga mananayaw mula sa labas upang magdaos ng mga libreng konsiyerto at sayawan sa loob ng piitan. Ang mga boso at ang buong komunidad ng mga bilanggo ay labis na natuwa at nagpasalamat sa aktor dahil sa pagpapanumbalik ng ligaya sa isang madilim na lugar.
Habang abala si Robin sa pagtulong, ang kanyang pamilya, partikular ang kanyang ina, ay hindi tumigil sa paghahanap ng mga legal na paraan upang mapababa ang kanyang sentensya sa illegal possession of firearms. Dahil sa mga nagdaang pagbabago sa batas at sa kanyang ipinakitang pambihirang magandang asal sa loob ng dalawang taon na pananatili sa Maximum Security, ang kanyang kaso ay pormal na dinala sa “Medium Security” na pasilidad. Hindi nagtagal, noong huling bahagi ng dekada 90, pormal na nilagdaan ng noo’y Pangulong Fidel V. Ramos ang isang conditional pardon o parol para kay Robin Padilla. Mula sa orihinal na anim na taon, ang aktor ay nagsilbi lamang ng halos dalawang taon sa loob ng Bilibid bago tuluyang mabigyan ng kalayaan at makalabas upang muling balikan ang kanyang karera sa pelikula. Ang paglisan na ito ng aktor ay nag-iwan ng malalim na kalungkutan sa buong Medium Security, dahil sa kanyang pag-alis ay tuluyan ding nagwakas ang mga kasayahan, mga pagbisita ng mga artista, at ang mga programa na pansamantalang nagpaliwanag sa buhay ng mga nakapiit.
Sa huling bahagi ng pagbabahagi ng dating sentensyado, binigyang-diin nito ang isang malaking katotohanan na madalas na itinatago sa publiko ukol sa sistema ng hustisya at kalagayan sa loob ng kulungan. Inilantad nito ang talamak na operasyon ng mga dayuhang Tsino o “Intsik” sa loob ng bilangguan noong mga panahong iyon, na kilala sa pagiging mahusay sa paghawak ng mga kemikal at ilegal na droga. Ayon sa kanya, ang mga pader sa loob ng Bilibid ay literal na “nagsusumbong” at ang mga bato ay “bumubulong”—walang anumang lihim na transaksyon ang hindi nabubunyag dahil ang bawat bilanggo ay nagbabantayan at nagsu-sumbungan sa mga otoridad para sa sariling interes. Dahil sa tindi ng ingay at mga ulat ng korapsyon ukol sa mga dayuhang Tsino na mayayaman at itinuturing na mga totoong VIP dahil sa kakayahang magbayad, ang pamahalaan ay napilitang gumawa ng malawakang pagbalasa kung saan ang mga ito ay kinalat sa iba’t ibang pasilidad, ang iba ay tuluyang na-deport, at ang ilan ay ibiniyahe sa mga malalayong piitan.
Ang pinakamasakit na realidad sa loob ng New Bilibid Prison ay ang malaking diskriminasyon sa pagitan ng mayayaman at mahihirap na bilanggo. Kung ang isang preso ay mayaman o may sikat na pamilya, ang kanilang mga kamag-anak ay patuloy na sumusunod, sumusuporta, at nagbabantay kung saan man sila ma-destino sa bansa. Subalit para sa mga ordinaryong mamamayan at mahihirap na walang kakayahang pinansyal, ang sandaling sila ay maitapon sa loob ng Bilibid ay ang simula ng kanilang tuluyang pagkakabaon sa limot—walang dumadalaw, walang naghahanap ng legal na remedyo, at bayaan na lamang silang makipagbuno sa lupit ng buhay-kulungan. Ang naganap na kuwento sa buhay ni Robin Padilla ay isang seryosong paalala at babala sa mga kabataan ngayon na huwag kailanman tularan ang pagiging “bad boy” o ang pagpasok sa mga ilegal na gawain, dahil sa sandaling ang pinto ng kalaboso ay tuluyan nang magsara, ang buhay ay hindi na isang pelikula na may happy ending kundi isang brutal na karera para sa kaligtasan at buhay.
