Metro Manila — Isang larawan ng kalungkutan at pagkawasak ang sumalubong sa mga residente ng Kirino Avenue nitong nakaraang linggo.
Halos 200 punong kahoy ang pinutol para sa isang expressway project, at ayon sa Department of Environment and Natural Resources (DENR), ang bilang ng mga apektadong puno ay umaabot sa 617.
Ang eksena ng mga naputol na puno, kasama na ang ilang daang taong gulang na Nara trees, ay nag-iwan ng matinding pangungulila sa mga pamilyang sanay sa lilim at sariwang hangin mula sa mga puno sa lugar.
“Napakasakit sa mata, parang dumudugo ang mga punong iyon,” pahayag ng isang residente habang tinuturo ang isang naputol na matandang puno.
Isa ito sa 225 puno sa parteng iyon ng Kirino Avenue.
“Ang mga punong ito, nagbibigay ng kanlungan, nagbibigay ng buhay sa lugar,” dagdag niya.
Ang pagkawala ng mga ito ay hindi lamang simbolo ng pagwawasak ng kalikasan kundi isang paalaala sa mga panganib na dala ng kapabayaan sa ating mga luntiang yaman.
Ang Kalikasan ay Napapabayaan
Sa kabila ng mabilis na urbanisasyon at proyekto sa imprastruktura, maraming eksperto at environmentalists ang nag-aalala sa patuloy na pagkawala ng green spaces sa Metro Manila.
Ang lungsod na minsang kilala sa mga parke at puno sa kalsada ay unti-unting nawawala ang natural na kagandahan.
“Sa China, kahit sa disyerto, nagtatanim sila ng mga punong kahoy.
Sa kanila, ang urban development at green spaces ay magkatuwang,” paliwanag ng environmental advocate na si Juan dela Cruz.
“Dito sa Pilipinas, tinitingnan natin ang kalikasan bilang hadlang sa development, hindi bilang bahagi ng ating lungsod.”
![]()
Sa Singapore naman, ipinapatupad ang patakaran na kung magtatayo ka ng gusali, kailangan mong palitan ang greenery na mawawala sa lupa sa pamamagitan ng pagtatanim sa itaas ng gusali.
Ang resulta ay isang lungsod na puno ng luntiang espasyo kahit na mataas ang mga skyscraper.
Samantalang sa Metro Manila, ang mga proyekto ay patuloy na nagbubura sa mga punong kahoy na dati’y nagbibigay ng sariwang hangin at kaginhawaan sa mga residente.
Mga Puno: Buhay ng Lungsod
Ang mga puno ay hindi lamang dekorasyon.
Sila ay naglilinis ng hangin, nagpapababa ng init, at nagbibigay ng tahanan sa mga ibon at insekto.
Ayon sa DENR, ang bawat puno na naaalis ay nagpapalala sa polusyon sa lungsod at nagpapataas ng panganib ng pagbaha sa mga kalapit na lugar.
Sa Kirino Avenue, ang matandang Nara tree, na tinatayang kalahating siglo na ang tanda, ay isa sa mga pinaka-apektadong puno.
“Ang pagkawala ng mga puno ay may direktang epekto sa kalidad ng buhay,” paliwanag ni Dr. Maria Santos, environmental scientist.
“Habang tumataas ang urban heat at polusyon, mas maraming respiratory diseases ang naiulat sa mga urbanized areas.
Ang pagkawala ng 200 punong kahoy sa isang kalsada ay napakalaki ng epekto sa ecosystem ng lungsod.”
Paghahambing sa Ibang Bansa
Ang pagkakaiba ng Pilipinas sa ibang bansa sa pangangalaga sa kalikasan ay kitang-kita.
Sa China, kahit sa disyertong umaabot sa laki ng Germany, nagtatanim sila ng malalaking kagubatan.
Ang mga lungsod nila ay may green belts, urban forests, at vertical gardens.
Sa Singapore, ang urban planning ay sabay sa environmental sustainability: bawat gusali ay may green replacement para sa mga punong mawawala sa lupa.
Sa Metro Manila, wala pang malinaw na plano upang palitan o protektahan ang mga punong kahoy na naaalis sa mga lugar ng proyekto.
“Nakakalungkot isipin na ang sariling kalikasan natin ang napapabayaan, samantalang ang ibang bansa ay nag-iinvest para mapanatili ang luntiang kapaligiran,” dagdag ni dela Cruz.
Panawagan ng mga Residente at Environmentalists
Maraming residente ang nagtataka kung bakit kailangan talagang putulin ang 200 punong kahoy sa Kirino Avenue.
Ayon sa kanila, may mga alternatibong ruta o lugar para sa expressway na hindi masasagasaan ang kalikasan.
Ang panawagang ito ay sinusuportahan ng environmental groups, na naniniwala na ang urban development at kalikasan ay dapat magkatugma, hindi magkasalungat.
“Hindi lang ito usapin ng aesthetics,” paliwanag ni Santos.
“Ito ay usapin ng kaligtasan, kalusugan, at kinabukasan ng mga susunod na henerasyon.
Ang mga puno ay buhay, at kapag nawala, hindi lang kagandahan ang nawawala — pati ang proteksyon laban sa init at polusyon.”
Konklusyon: Isang Lungsod na Kinailangan ng Aksyon
Ang Metro Manila ay nasa kritikal na punto.
Ang mabilis na urbanization at kakulangan ng urban forestry initiatives ay nagdudulot ng permanenteng epekto sa kalikasan at kalidad ng buhay ng mga residente.
Ang Kirino Avenue incident ay simbolo ng mas malawak na problema sa lungsod: ang kakulangan ng pangangalaga sa green spaces.
Ang panawagan ay malinaw: kailangan ng mas malinaw na polisiya sa urban planning na isinasaalang-alang ang kalikasan.
Ang bawat puno na naaalis ay dapat mapalitan, at ang mga proyekto sa imprastruktura ay dapat planuhin nang may kaakibat na pangangalaga sa ating likas na yaman.
“Ang kalikasan ay hindi puwedeng tanggapin bilang hadlang sa development,” pahayag ni dela Cruz.
“Kailangan nating matutunan ang balanseng urban planning — para sa lungsod, sa tao, at sa kinabukasan.”
