Maynila — Isang gabi ng tensiyon, sigawan, takbuhan, at matitinding akusasyon ang yumanig sa Senado matapos kumalat ang video ng isang security personnel ng kapulungan na nagsabing siya umano’y nasaktan sa gitna ng komosyon sa pagitan ng Senate security at mga tauhan ng National Bureau of Investigation.
Sa viral na salaysay, makikita si Sen.
Imee Marcos na personal na kumakausap sa isang empleyado ng Office of the Sergeant-at-Arms na may mga marka umano sa mukha at katawan.
Ayon sa lalaki, sinunod lamang niya ang utos na higpitan ang paglabas at pagpasok sa gusali dahil nasa lockdown ang Senado.
Ngunit sa halip na maging maayos ang koordinasyon, nauwi umano ang sitwasyon sa pagtulak, pagpilit, at pananakit.
Ang insidente ay nangyari sa gitna ng mas malaking krisis: ang pagtatangka umanong hulihin si Sen.
Ronald “Bato” dela Rosa matapos makumpirma ang arrest warrant mula sa International Criminal Court kaugnay ng mga alegasyon sa Duterte-era drug war.
Ayon sa Reuters, nagtungo si Dela Rosa sa Senado at inilagay siya sa protective custody matapos ang sagupaan sa mga law enforcement agents; sinabi rin ng ulat na hindi kinumpirma ng mga awtoridad kung bakit siya hinabol ng mga opisyal ng NBI, bagama’t sinabi ni Antonio Trillanes na kaugnay ito ng warrant.
Ayon naman sa Associated Press, inunseal ng ICC ang warrant laban kay Dela Rosa, na dating hepe ng Philippine National Police, kaugnay ng umano’y crime against humanity of murder sa drug war killings.
Itinanggi ni Dela Rosa at ng kampo ni Duterte ang pag-utos sa ilegal na pagpatay.
Sa gitna ng lahat, ang tanong ng publiko: paano nauwi ang isang legal at politikal na isyu sa umano’y pisikal na pananakit sa loob mismo ng Senado?
Batay sa salaysay ng security personnel, inatasan umano silang salain ang mga lalabas at papasok, lalo na ang mga walang QR code o walang malinaw na awtorisasyon.
Ngunit nang humarang siya, doon umano nagsimula ang tensiyon.
Ikinuwento niya na pinilipit umano ang kanyang braso, tinangkang posasan, tinulak, at isinakay pa raw sa sasakyan.
Sa kanyang mukha, makikita umano ang pamamaga at marka na tila naging simbolo ng gabing nagdulot ng matinding galit sa maraming nanood.
Mariing kinondena ni Sen.
Imee Marcos ang pangyayari.
Sa video, hindi niya itinago ang pagkadismaya at pagkagalit.
Para sa kanya, hindi ordinaryong insidente ang nangyari.
Isa itong pambabastos umano sa Senado bilang institusyon, at mas masakit pa, isang pagyurak umano sa karapatan ng ordinaryong empleyadong ginagawa lamang ang kanyang tungkulin.
Ngunit hindi simpleng usapin ng emosyon ang nangyari.
Sa likod ng viral video ay ang banggaan ng kapangyarihan: Senado laban sa law enforcement, local legal process laban sa international warrant, at pulitika laban sa pananagutan.
Ayon sa BusinessMirror, nayanig ang Senado noong Mayo 11 matapos mapalitan si Vicente “Tito” Sotto III bilang Senate President at mahalal si Alan Peter Cayetano.
Sa parehong araw, bumalik si Dela Rosa sa Senado matapos ang ilang buwang pagkawala sa mata ng publiko, at kalaunan ay inilagay siya sa protective custody ng Senado.
Iniulat din ng BusinessMirror na nagkaroon ng scuffle habang pinipigilan ang ilang NBI personnel, at isang staffer ng OSAA ang umano’y nasaktan.
Mas lalong sumiklab ang isyu dahil sa tanong na paulit-ulit ngayong bumabalot sa publiko: may karapatan ba ang NBI na kumilos sa loob ng Senado sa ganoong paraan? At kung may warrant man, ano ang tamang proseso para ipatupad ito sa isang nakaupong senador habang may sesyon ang kapulungan?
Iginiit ng ilang senador na may sariling rules at security protocol ang Senado.
Para sa kanila, hindi maaaring basta-basta pumasok ang kahit sinong ahensya at magsagawa ng operasyon na walang malinaw na koordinasyon.
Sa kabilang banda, para sa mga naniniwalang dapat ipatupad ang warrant, walang opisina, titulo, o political protection ang dapat maging harang sa pananagutan.
Dito naging mas komplikado ang lahat.
Kung tutuusin, ang nasaktan umanong security personnel ay hindi ang sentro ng ICC case, hindi siya senador, hindi siya politiko.
Ngunit sa nangyari, siya ang naging mukha ng gulo: isang ordinaryong empleyado sa gitna ng banggaan ng malalaking pangalan, makapangyarihang institusyon, at kasaysayang matagal nang hinahabol ng kontrobersiya.
Sa kanyang salaysay, paulit-ulit niyang ipinunto na trabaho lamang ang kanyang ginagawa.
May pamilya umano siya, at natakot siya sa posibilidad na kung hindi siya nakatakas o nakapagsalita, baka iba ang naging kalalabasan.
Ang ganitong pahayag ang mas lalong nagpainit sa galit ng netizens: dahil para sa marami, iba ang usapin ng pulitika, ngunit ibang usapin ang pananakit sa isang taong sumusunod lang sa utos.
Sa ngayon, mahalagang idiin na marami sa mga detalye tungkol sa pananakit ay batay pa sa viral video, pahayag ng security personnel, at mga ulat mula sa loob ng Senado.
Kailangan pa rin ng opisyal na imbestigasyon, CCTV review, medical report, at pormal na panig ng NBI upang matukoy kung sino ang may pananagutan at ano talaga ang buong pagkakasunod-sunod ng pangyayari.
Pero isang bagay ang malinaw: nasira na ang katahimikan ng Senado.
Ang dating dapat ay proseso ng batas ay naging palabas ng takbuhan, harangan, lockdown, at akusasyon.
Ang institusyong inaasahang maging lugar ng debate at batas ay biglang naging entablado ng krisis na tila eksena sa political thriller.
Para sa mga tagasuporta ni Dela Rosa, ang nangyari ay patunay umano ng pamumulitika at panggigipit.
Para sa mga kritiko, ito naman ay malinaw na halimbawa ng pag-iwas sa pananagutan.
Para sa iba pang mamamayan, mas simple ang tanong: bakit kailangang umabot sa ganitong gulo kung malinaw ang proseso?
Habang patuloy na umiikot ang video, lumalaki rin ang pressure sa Senado, NBI, at pamahalaan na maglabas ng malinaw na paliwanag.
Sino ang nagbigay ng utos? May koordinasyon ba sa Senate leadership? Bakit nagkaroon ng pisikal na banggaan? At higit sa lahat: sino ang mananagot kung mapapatunayang totoong sinaktan ang isang security personnel?
Ang insidenteng ito ay hindi na lamang tungkol kay Bato Dela Rosa, hindi na lamang tungkol kay Imee Marcos, at hindi na lamang tungkol sa NBI.
Ito ay tungkol sa tiwala ng publiko sa mga institusyon.
Kung ang loob mismo ng Senado ay kayang mauwi sa kaguluhan, paano pa makakatiyak ang ordinaryong Pilipino na ang batas ay ipinatutupad nang maayos, patas, at walang abuso?
Sa huli, ang pinakamabigat na tanong ay hindi lang kung sino ang may mali.
Ang tanong ay kung hanggang saan papayag ang bansa na ang batas, pulitika, at kapangyarihan ay magsalpukan habang ang ordinaryong tao ang unang nasasaktan.
